• İlk olarak üreticinin, ihtiyaçları karşılamaya çalıştığı dönem yaşandı ve pazarlama yoktu.
• Sonra bilnçli tüketici dönemi başladı ve ürünlerin gelişimi süreci yaşandı. Bu dönemde pazarlama çok zayıftı ama vardı.
• Sonra sanayi dönemi başladı ve bilnçli tüketiciyle birleşti ve ürünleri satabilme'nin önemli olduğu dönem başladı. Bu dönemde pazarlama vardı ve gelişi
• Sonrasında global rekabet dönemi ve tam bilinçili tüketici dönemi başladı. Bu dönemde pazarlama teknikleri doruk noktasına ulaştı ve stratejik yönetim ilkeleri uygulanmaya başlandı.
• Sonrasında büyük işletmelerin fiyat ve kalite rekabetinden, müşteri ile empati rekabetine girdiği sosyal iletişim dönemi başladı. Sosyal sorumluluk projelerinin ön plana çıktığı bu dönem pazarlama'nın doruk noktası olarak görülüyordu fakat insanlık internet devrimini bir iletişim devri olarak sindirdikten sonra yeni bir iletişim şekli olan elektronik sosyal ağlar ortaya çıktı. İsterseniz elektronik sosyal ağların kendime göre olan tanımı yapayım.

Elektronik sosyal ağ, bir bireyin elektronik bir iletişim kanalı vasıtasıyla diğer insanlarla iletişim kurmasına ve sanal olarak sosyalleşmesine imkan tanıyan bir iletişim platformudur. Peki neden elektronik sosyal ağlar bu kadar yıkıcı bir etkiye sahiptir? Birazda bunu inceleyelim. Şekil.1 bir elektronik sosyal ağdaki kişilerin iletişim diyagramını göstermektedir. Kırmızı, sarı ve yeşil olmak üzere üç temel birey ele alınmış ve siyah olan bireyler de ağı tamamlamak üzere ağa eklenmiştir. Elektronik sosyal ağların en büyük özelliği iletişimin çift yönlü olmasıdır. Dikkat edilecek olursa yeşil birey hem sarı ile hem de kırmızı ile iletişim halindeyken sarı birey ile kırmızı birey arasında direk iletişim yoktur.

Bu noktada sosyal ağların yıkıcı etkisi olan ağ üzerinden bağlantılar kurma işlemi ile kişinin sanal sosyal ağı gerçek hayattakinden daha hızlı bir şekilde büyüyebilmektedir. Bu etki dikkate alındığında, kırmızı ile sarının üç ortak arkadaşı bulunmaktadır. Bu sebeple kırmızı ile sarı arasında arkadaşlık kurma ihtimali yükselmektedir. Bu ağ her birey için ayrı ayrı düşünüldüğünde kocaman bir ağlar topluluğu ortaya çıkmaktadır. İşte elektronik sosyal ağlar üzerinden pazarlama'nın gerçek gücüde bu noktada ortaya çıkmaktadır.

Elektronik Sosyalleşme ortamları genelde ücretsiz olmaktadır çünkü amaç en fazla sayıda insana ulaşmak ve en bağlantılı ağ olabilmedir. Bu gücü elinde bulunduran elektronik ağ sahipleri, insanlara ve firmalara teoride ücretsiz bir tanıtım imkanı sunmaktadır çünkü ağlarda mesajlar serbest bir şekilde dolaşımdadır. Ağın herhangi bir noktasına bırakılan ve insanların ilgisini çekebilecek bir tanıtım videosu, resmi veya metni, sosyal ağ aracılığıyla bağlantılı olan insanlar arasında hızlı bir şekilde dolaşmakta ve nüfuz etmektedir.

Bu yeni pazarlama mecrasının sunduğu ortamı incelediğimizde, yayılım formatı olarak viral pazarlama, eğer tanıtım ağ üzerinden ilgi çekici bir şekilde ve ücretsiz olarak yapılıyorsa gerilla pazarlama ve ortamın elektronik olması sebebiyle elektronik pazarlama karması yeni bir pazarlama şekli olarak karşımıza çıkmaktadır.

Bu ortamlara verilebilecek en güzel örnekler, www.facebook.com, www.linkedin.com, www.myspace.com olabilir. Bu internet siteleri günümüzün en güçlü elektronik sosyal ağlarıdır. Peki teoride etkili olan bu yeni pazarlama şeklinin pratikte başarılı örnekleri bulunmaktamıdır? Evet! Bulunmaktadır. Öykü ve Berk ismindeki iki kardeşin, şöhrete giden yolları tam da elektronik sosyal ağlar ile pazarlama'nın etkisini ortaya koyar niteliktedir. Bu iki kardeş bir arkadaşları ile beraber amatör bir kamera ile yaptıkları çekimde, "evlerinin önü boyalı direk" isimli şarkıyı gitarlar eşliğinde ispanyol flamengo ezgileriyle yeniden yorumlamarıyla ortaya koydukları video insanların büyük sempatisini kazandı. İnsanlar sosyal ağlar aracılığıyla bu videoyu paylaştılar ve video'nun yakaladağı başarı sonucunda yapımcılar iki kardeşe bir albüm çıkardı. Ulusal medya da bu kardeşlere büyük ilgi gösterdi.

Bir sonraki elektronik sosyal ağlarla pazarlama yazımda bu pazarlama metodu'nun başarılı olabilmesi için yapılması gerekenler üzerinde duracağım. Şimdi sizleri öykü ve berk kardeşlerin o meşhur videosu ile başbaşa bırakıyorum:

Dim lights Embed Embed this video on your site